در سمت جنوب شرق شهرستان نطنز، محله‌ای زیبا به نام افوشته وجود دارد که دارای اثر تاریخی منحصر به فرد، متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی در کنار هم می‌باشد، که باعث خلق شگفتی در دنیای تاریخ شده است. این محله در فاصله 1.5 کیلومتری از هتل قصرجهان نطنز واقع شده است.

افوشته بخش حاکم نشین نطنز در روزگاران گذشته بوده است. این محله خود دارای پنج محله می باشد: محله بالا، محله باغباد، محله سادات ( میرسید) ، محله دیزآب و محله پایین.

در این مقاله چند مورد از آثار تاریخی افوشته را معرفی می کنیم.

بقعه میر سید

در شمال شرقی این افوشته بر فراز تپه‌ ای کم ارتفاع حد فاصل بین محله میرسید و محله دیزآب آرامگاهی بزرگ با طرحی جالب و زیبا مشهور به گنبد میرسید قرار دارد. گنبد میر سید متعلق به قرن نهم هجری قمری بوده و در تاریخ ۰۸/۰۷/۱۳۵۲ به شماره ۹۵۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 این بنا که رو به جنوب شرقی دارد هشت ضلعی و محیط آن بالغ بر ۲۰ متر است و دارای ۲ طبقه و ۸ صفه در هر طبقه می باشد که صفه‌ های فوقانی از طریق غلام گردش ‌ها به هم ارتباط دارند.گنبد فیروزه ای آن دارای پوشش کاشی با اشکال هندسی است. ساقه آن دارای کتیبه ای به عرض ۲.۳ متر و حاوی ۱۲ سوسن شامل نام ۱۲ امام به خط کوفی درشت می ‌باشد که در متن کاشی‌ های معرق طرح ریزی شده است.

 

شربتخانه

شربت‌ خانه در پشت حمام افوشته قرار گرفته است.گفته می شود که در زمان قدیم مردان بعد از حمام به شربت خانه می رفتند . این بنا مربوط به دوره تیموری است.

شربتخانه ساختمانی با فضای مرکزی چهارگوش با دو گوشوار هشت بر و ۲ گوشواره شش بر در ۴ گوش آن و ۴ ایوان در ۴ جبهه آن می باشد که بی ‌تردید از ارزشمندترین آثار تاریخی نطنز از نظر هنری است. بنای اولیه ۲ طبقه بوده و بر فراز طبقه دوم گنبدی وجود داشته . فضای داخلی اتاق مرکزی را تزئینات گچبری و نقاشی ‌های برجسته تا ارتفاع ۱.۲متر از دیوار پوشانده که در نوع خود بی‌ نظیر است.

از طبقه دوم جز دیوارى کوتاه با پوشش کاشیهاى شش بر و جاى حوضى کوچک چیز دیگرى بجاى نمانده بود . که در تعمیرات اساسى اخیر جاى حوض صاف گردید و بام به صورت یکپارچه درآمده است. طبقه دوم تا پایان دوران قاجار نیز برپا بوده و دزدان محلى آنجا را مخفى گاه اموال ربوده شده قرارداده بوده اند. که پس از مدتى موضوع آشکار و به دستگیرى آنان مى انجامد.

آب انبار افوشته

این بنا حدود ۲۰۰ سال قدمت دارد. در متن کاشیکاریهای این بنا نام بانی و تاریخ ساخت مشخص نیست . ولی گفته شده که این آب انبار همراه با ۶ آب انبار دیگر در روستاهای طامه، ابیازن، خفر، چیمه، کمجان و برز را حاج ابوالقاسم طامه ‌ای در زمان محمد شاه قاجار ساخته است.

سردر این بنای ساخته شده در عصر محمدشاه قاجار شامل طاقی رومی به بلندی ۸,۴ متر و دهانه ۵ متر است که در دو طرف آن ۲ سکو از جنس سنگ مرمر دیده می‌ شود.

آب انبار از کف کوچه تا محوطه شیر آب جمعا دارای ۳۳ پله سنگی است به بلندی هر کدام حدود ۳۵ سانتی ‌متر یا بیشتر است . سطح خارجی مخزن آن دارای گنبدی بدون ساقه با ۲ بادگیر نیمه خراب است.

آب انبار افوشته نطنز

 

منبع: هتل قصرجهان نطنز